Merkez Bankası Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu yayımlandı

- Rapordan:- "Eylülde bir önceki aya kıyasla yıllık tüketici enflasyonuna katkısı temel mal grubunun 0,43 puan ve gıdanın 0,28 puan arttı"- "Enerji, hizmet ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları ise sırasıyla 0,33, 0,26 ve 0,14 puan azaldı"- "Ekim ayından itibaren geçerli olmak üzere hanehalkı, sanayi ve ticarethaneler tarafından kullanılan elektrik fiyatlarında yapılan artışın gelecek dönemde enerji grubunu enflasyonunu yukarı yönlü etkileyeceği değerlendirildi"- "Üretici fiyatlarında gözlenen artışta döviz kuru gelişmeleri belirleyici olurken, tüketici fiyatları üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskılar güçlenerek devam etti"

EKONOMİ 06.10.2020, 11:18
11
Merkez Bankası Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu yayımlandı

İSTANBUL (AA) - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'na göre, eylülde yıllık enflasyon temel mal ve gıdada artarken, doğal gaz fiyatları kaynaklı yüksek baz etkisiyle enerji ile hizmet gruplarında geriledi.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) eylül ayında Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) yüzde 0,97 arttığını ve yıllık enflasyonun yüzde 11,75 olduğunu açıklamasının ardından TCMB'nin Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu da yayımlandı.

Rapora göre, eylülde bir önceki aya kıyasla yıllık tüketici enflasyonuna katkısı temel mal grubunun 0,43 puan ve gıdanın 0,28 puan arttı. Enerji, hizmet ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları ise sırasıyla 0,33, 0,26 ve 0,14 puan azaldı.

Böylece yıllık enflasyon temel mal ve gıda gruplarında artarken, enerji ve hizmet gruplarında geriledi. Temel mal grubundaki artışta dayanıklı tüketim malları öne çıktı. Gıda grubunda ise hem işlenmemiş hem de işlenmiş gıda etkili oldu. Enerji yıllık enflasyonu doğal gaz fiyatları kaynaklı yüksek baz etkisiyle gerilerken, hizmet enflasyonu yavaşladı.

Bu görünüm altında, yıllık değişim oranı B endeksinde 0,39 puan artışla yüzde 11,57 ve C endeksinde 0,29 puan yükselişle yüzde 11,32 oldu. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle üç aylık ortalamalara göre B ve C göstergelerinin eğilimleri ise bir miktar azaldı. Bu dönemde, enflasyon eğilimi temel mal grubunda yüksek seyretmeye devam ederken, hizmet grubunda geriledi.


- Eğitim hizmetlerinde KDV indirimi fiyatlara olumlu yansıdı


Hizmet fiyatları eylülde yüzde 0,58 artarken, grup yıllık enflasyonu 0,99 puan düşüşle yüzde 10,84'e geriledi. Yıllık enflasyon ulaştırma hizmetlerinde belirgin olmak üzere lokanta-otel ve kira gruplarında düşüş kaydetti, haberleşme ve diğer hizmetlerde ise yükseldi.

Ulaştırma hizmetlerinde yıllık enflasyon baz etkisiyle önemli ölçüde geriledi. Aylık fiyat düşüşünde ise yüzde 6,31 ile şehirlerarası otobüs ücreti belirleyici oldu.

Bu dönemde lokanta-otel grubunda yemek hizmetleri fiyatları yüzde 0,83 yükselirken, konaklama fiyatlarındaki artış yüzde 0,12 ile sınırlı kaldı.

Diğer hizmetler grubunda kura duyarlı olan kişisel ulaştırma araçlarının bakım ve onarımı ile dişçilik ücreti fiyatlarında artış gözlendi. Eğitim hizmetlerinde uygulamaya konulan KDV indirimi, fiyatlara olumlu yansıdı.


- Otomobil fiyatlarındaki artışta matrah ve ÖTV değişiklikleri etkili oldu


Temel mal grubu enflasyonu eylülde 1,66 puan artışla yüzde 11,68 oldu. Bu dönemde yıllık enflasyon dayanıklı mal ve diğer temel mallarda yükselirken, giyim ve ayakkabı grubunda geriledi. Grup enflasyonundaki artışın sürükleyicisi dayanıklı mallar oldu. Bu artışın belirleyicisi olarak ise döviz kuru gelişmeleri ve talep koşulları öne çıktı.

Aynı dönemde, altın hariç dayanıklı mallarda fiyat artışları alt kalemler genelinde hızlanarak devam ederken, bu gelişmede yüzde 7,14'le beyaz eşya, yüzde 4,11'le otomobil ve yüzde 3,30 ile mobilya grupları etkili oldu. Otomobil fiyatlarındaki artışta matrah ve ÖTV değişikliklerinin de etkili olduğu değerlendirildi.

Giyim ve ayakkabı grubunda fiyatlar mevsimsel ortalamalara kıyasla oldukça eylülde zayıf bir seyir izleyerek yataya yakın seyretti. Bu sonuçla grubun yıllık enflasyonu yüzde 6,79'a geriledi. Diğer temel mal grubu fiyatları ise birikimli döviz kuru etkilerine bağlı olarak yüzde 1,54 arttı.

Enerji grubu fiyatları eylülde yüzde 0,5 arttı. Bu dönemde tüpgaz, şebeke suyu ve akaryakıt fiyatlarındaki artışlar öne çıktı. Grup yıllık enflasyonu doğal gaz fiyatlarındaki yüksek baz etkisiyle 2,82 puan azalarak yüzde 6,77 oldu.

Ekim ayından itibaren geçerli olmak üzere hanehalkı, sanayi ve ticarethaneler tarafından kullanılan elektrik fiyatlarında yapılan artışın, gelecek dönemde grup enflasyonunu yukarı yönlü etkileyeceği değerlendirildi.


- İşlenmiş gıda fiyatlarındaki artışta ekmek ve tahıllar öne çıktı


Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu eylülde 1,44 puan artarak yüzde 14,95'e yükseldi. Yıllık enflasyonu 2,11 puan artışla yüzde 17,47’ye yükselen işlenmemiş gıda grubu bu gelişmede daha belirleyici oldu. İşlenmiş gıda yıllık enflasyonu 0,93 puan artarak yüzde 12,79 düzeyinde gerçekleşti.

İşlenmemiş gıda grubunda, mevsimsellikten arındırılmış veriler taze meyve ve sebze fiyatlarının eylülde sınırlı bir oranda yükseldiğine, diğer işlenmemiş gıda grubu fiyatlarının ise yatay seyrettiğine işaret etti.

İşlenmiş gıda fiyatları eylülde yüzde 1,48 artarken, bu gelişmede ağustos ayında olduğu gibi yüzde 1,96'yla ekmek ve tahıllar grubu öne çıktı. Bu dönemde diğer işlenmiş gıda grubunda da fiyat artışları hızlandı ve yıllık enflasyon katı ve sıvı yağlar öncülüğünde yükseldi.

Bu gelişmeler sonucunda, taze meyve ve sebze dışı gıda grubunda yıllık enflasyon bir miktar artarak yüzde 13,47 oldu.


- Üretici fiyatlarında artışta döviz kuru gelişmeleri belirleyici oldu


Yurt içi üretici fiyatları eylülde yüzde 2,65 yükseldi, yıllık enflasyon 2,80 puan artarak yüzde 14,33 oldu. Üretici fiyatlarında gözlenen bu artışta döviz kuru gelişmelerinin belirleyici olduğu değerlendirildi.

Petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış eğilimi bu dönemde belirgin ölçüde yükseldi.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon enerji grubunda gerilerken diğer alt gruplarda yükseldi. Aylık bazda enerji fiyatları yatay seyretti. Elektrik üretimi ve dağıtımı, su temini ve ham petrol fiyatlarında artış gözlenirken, rafine edilmiş petrol ürünleri ve gaz imalatında fiyatlar geriledi.

Bu dönemde ara malları grubu fiyat artışlarında demir-çelik, plastik ürünler, temel kimyasallar, kağıt ürünleri ve tekstil öne çıktı. Sermaye malı fiyatlarındaki artışta metal yapı ürünleri, motorlu kara taşıtları ile parça-aksesuarları ve makineler etkili oldu.

Dayanıklı tüketim malları fiyatları mobilya ve tüketici elektroniği ürünleri öncülüğünde yükselirken, dayanıksız tüketim mallarındaki artışta katı-sıvı yağlar belirleyici oldu.

Bu gelişmelerle, tüketici fiyatları üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskılar güçlenerek devam etti.

Yorumlar (0)
25°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 13 Nisan 2021
İmsak 03:48
Güneş 05:36
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:25
Yatsı 22:05
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23