İnfaz yasasının iptal talebinin reddine ilişkin kararın gerekçesi açıklandı

- Anayasa Mahkemesinin gerekçesinden: - "Cezanın miktarında ve türünde herhangi bir değişikliğe neden olmayıp sadece çeşitli gerekçelerle cezanın infaz şeklini, rejimini değiştiren veya belirleyen düzenlemelerin özel af olarak nitelendirilmesi mümkün değildir"- "İptali istenen düzenlemenin, cezanın kapsamına ilişkin bir düzenleme olmayıp cezanın infaz usulüne yönelik hükümler öngördüğü anlaşılmaktadır"

Genel 07.10.2020, 12:48
5
İnfaz yasasının iptal talebinin reddine ilişkin kararın gerekçesi açıklandı

ANKARA (AA) - Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, yeni infaz yasasının "şekil yönünden" iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle CHP'nin yaptığı başvurunun reddine ilişkin kararının gerekçesi Resmi Gazete'de yayımlandı.

CHP, cezaevlerinden yaklaşık 90 bin kişinin tahliye edilmesini sağlayan infaz düzenlemesine ilişkin 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un "şekil bakımından iptali ve yürürlüğünün durdurulmasına" karar verilmesini istemişti. İnfaz yasasının bazı maddelerinin "af" sonucu doğurduğunu savunan CHP, "TBMM'de Anayasa'nın öngördüğü 5'te 3 çoğunluğa ilişkin usul şartı yerine getirilmediği için düzenlemenin şekil yönünden iptali"ni talep etmişti.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, iptal istemini oy çokluğuyla reddetmişti.

Yüksek Mahkemenin gerekçeli kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

"Af" konusunun irdelendiği gerekçede, Anayasa'da, af kurumunun, "genel af" ve "özel af" olmak üzere iki farklı şekilde ele alındığı belirtildi.

Gerekçede, özel affın "cezayı hafifletme veya kaldırma" anlamına geldiği, genel affın ise "suçu konu alan, suç nedeniyle soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engelleyen, başlanmışsa soruşturma ve kovuşturmayı, hükmedilmişse mahkumiyeti, verilmişse cezayı tüm sonuçlarıyla ortadan kaldıran" hukuki bir tasarruf olduğu kaydedildi.

İnfaz yasasının "af" sonucu doğurup doğurmadığının da ele alındığı gerekçede, genel suç ve ceza siyasetini belirleme kapsamında suç ve cezayla ilgili yapılan lehe kanunların geleceğe ve geçmişe, affın ise sadece geçmişte belli bir döneme ilişkin etki doğurduğu vurgulandı.

- "Özel af mı, infaz düzenlemesi mi"

Anayasa Mahkemesinin gerekçesinde, şu tespitler yapıldı:

"Eğer düzenleme suç ve cezanın kapsamına ilişkin olarak cezanın ortadan kaldırılmasını, azaltılmasını veya türünü değiştirmek suretiyle hafifletilmesini öngörüyorsa bunun bir 'özel af' düzenlemesi, suç ve cezanın kapsamına yönelik olmayıp sadece cezanın infaz şeklini düzenlemeye yönelik ise bunun bir 'infaz düzenlemesi' olduğu söylenebilir.

Sadece geçmişe yönelik olan düzenleme kesin veya kesinleşmiş bir mahkumiyet kararıyla hükmedilen cezanın miktarını azaltıyor veya daha hafif bir ceza ile değiştirmek, örneğin hapis cezasını para cezasına çevirmek suretiyle hafifletiyor ya da hiç infaz edilmeyecek şekilde ortadan kaldırıyor ise bunun özel af olarak nitelendirilmesi gerekir. Ancak cezanın miktarında ve türünde herhangi bir değişikliğe neden olmayıp sadece çeşitli gerekçelerle cezanın infaz şeklini, rejimini değiştiren veya belirleyen düzenlemelerin özel af olarak nitelendirilmesi mümkün değildir."

Gerekçede, dava konusu kurallarda denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme kurumlarından yararlanmak suretiyle hükümlülerin ceza infaz kurumundan önceki kanuni düzenlemelere nazaran daha erken tahliye edilmesi ve cezanın kalan kısmının ceza infaz kurumu dışında infaz edilmesinin öngörüldüğü ifade edildi.

- "Cezanın kapsamına ilişkin bir düzenleme değil"

Denetimli serbestlikte salıverilen hükümlü üzerinde devletin denetim ve gözetim yetkisinin devam ettiğine dikkat çekilen gerekçede, şunlar kaydedildi:

"Bu açıklamalar çerçevesinde geçici 6. maddenin hükümlünün çektirilmesi gereken toplam ceza miktarında bir değişikliğe neden olmadığı, ceza infaz kurumundan kendiliğinden salıverilmesine yol açmadığı, bu kapsamda hükümlünün iyi halli olması şartının arandığı, anılan şart gerçekleşse dahi salıverilme kararı bakımından hakimin takdir yetkisinin bulunduğu, ilgili fıkra hükümlerinden yararlanmak için ayrıca hükümlünün talebinin varlığının gerektiği, salıverilme sonrasında da devletin hükümlü üzerindeki gözetim ve denetim yetkisinin devam ettiği, bu bağlamda hükümlüye bir veya birden fazla yükümlülük yüklenebileceği, gereklerine uygun davranılmadığı veya yeniden suç işlendiği takdirde salıverilme kararının geri alınmak suretiyle hükümlünün cezasının infazına ceza infaz kurumunda devam edilebileceği gözetildiğinde geçici 6. maddenin, cezanın kapsamına ilişkin bir düzenleme olmayıp cezanın infaz usulüne yönelik hükümler öngördüğü anlaşılmaktadır."

- Toplantı ve karar yeter sayısı

Yüksek Mahkemenin gerekçesinde, bu nedenlerle geçici 6. maddenin öngördüğü kurumun "af" niteliğinde olmadığı, bu nedenle maddenin değiştirilmesini öngören dava konusu 7242 sayılı Kanun'un toplantı ve karar yeter sayısı bakımından Anayasanın 96. maddesine tabi olduğu belirtildi.

Kanun'un görüşülmesine ilişkin TBMM Genel Kurul tutanaklarının incelenmesinden teklifin tümü üzerindeki oylamanın açık oylama yöntemiyle yapıldığı, 279 kabul ve 51 ret oyunun kullanıldığı aktarılan gerekçede, son oylamanın Anayasa'nın 96. maddesinde öngörülen çoğunlukla yapıldığının anlaşıldığı kaydedildi.

Gerekçede, "Açıklanan nedenlerle son oylamasının Anayasa'da öngörülen çoğunlukla yapıldığı açık olan Kanun, Anayasa'nın 96. maddesine aykırı değildir. Bu itibarla Kanun'un ve 52. maddesiyle 5275 sayılı Kanun'un değiştirilen geçici 6. maddesinin şekil bakımından iptali talebinin reddi gerekir." denildi.

- Çoğunluk görüşüne katılmayan Başkan ve 6 üyenin karşı oy gerekçeleri

Anayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan, Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan ile üyeler Engin Yıldırım, Hicabi Dursun, Celal Mümtaz Akıncı, Emin Kuz ve Yusuf Şevki Hakyemez bu görüşe katılmadı.

Başkan Zühtü Arslan karşı oy gerekçesinde, düzenlemeler, cezanın infaz şeklini değil de kendisini etkiliyorsa bunun af niteliğinde olduğunun kabul edilmesi gerektiğini belirtti.

Arslan, "6 yıla kadar hapis cezasına mahkum edilen hükümlülerin cezaevine girmeden cezalarının infaz edilmesine imkan sağlayan geçici 6. maddenin birinci fıkrası, cezanın kapsamına etki eden, bir anlamda onun daha hafif seçenek yaptırımlara dönüştürerek hafifleten, bu nedenle de özel af netiliğinde olan bir düzenlemedir." görüşüne yer verdi.

Bu gerekçelerin aynı maddenin iki ve dört numaralı fırkaları için de geçerli olduğunu aktaran Başkan Zühtü Arslan, düzenlemenin iki numaralı fıkrasında, ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen 65 yaşını bitirmiş hükümlülerin, azami süre sınırına bakılmaksızın tüm hürriyeti bağlayıcı cezalarının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilebileceğinin öngörüldüğünü hatırlattı. Başkan Arslan, bu düzenlemenin, Anayasa'nın 104. maddesinin 16. fıkrasında Cumhurbaşkanına tanınan özel af yetkisine oldukça benzediğine işaret ederek, "Bu durum, kuralın gerçekte cezaya etki eden, bir anlamda cezayı hafifleten, dolayısıyla af niteliğinde bir düzenleme olduğunu göstermektedir." değerlendirmesini yaptı.

Özel affın özerk yorumundan hareketle ulaşılan bu sonucun, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarında yaptığı değerlendirmelerle de uyumlu olduğu örneğini veren Arslan, "Dava konusu kuralların af niteliğinde olmadığının kabulü, Anayasanın 87. maddesini işlevsiz hale getirecektir. Bu yolla beşte üç çoğunluğa gerek duyulmaksızın, şartla salıvermeye ya da denetimli serbestlik adı altında belli suçlardan mahkum olanların cezaları değiştirilecek, hafifletilebilecek veya tamamen ortadan kaldırılabilecektir. Mahkememiz çoğunluğunun kararı maalesef bu yolu açmaktadır." görüşüne yer verdi.

Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan ile diğer üyeler de kuralların "özel af" niteliğinde bulunması ve oylamada Anayasayanın 87. maddesinde belirtilen nitelikli çoğunluk şartına uyulmaması nedeniyle düzenlemenin iptal edilmesi gerektiğini savundu.

Yorumlar (0)
25°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 12 Nisan 2021
İmsak 03:48
Güneş 05:36
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:25
Yatsı 22:05
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 29 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23