Uluslararası Af Örgütünden Çin hükümetine, siyasi "yeniden eğitim kampları kapatılmalı" çağrısı

Genel 01.07.2020, 15:08
Uluslararası Af Örgütünden Çin hükümetine, siyasi

ANKARA (AA) - Uluslararası Af Örgütü, Çin hükümetine, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde "eğitim merkezi" adı altında faaliyet gösteren ve 3. yılını dolduran tartışmalı "yeniden eğitim kamplarının" kapatılması tavsiyesinde bulundu.

Uluslararası Af Örgütünden yapılan yazılı açıklamada, uluslararası kamuoyunun "yeniden eğitim kampları" şeklinde tanımladığı Çin'deki kamplar 3. yılını doldururken, Çin hükümetinin, Sincan bölgesindeki Uygurlara, Kazaklara ve çoğunluğu Müslüman diğer etnik gruplara yönelik toplu gözaltı, izinsiz gözetim, siyasi telkin ve zorunlu kültürel asimilasyon politikalarını sürdürdüğü belirtildi.

Tartışmalı kamplarda 1 milyona yakın kişinin toplu halde gözaltında tutulduğu kaydedilen açıklamada, yurt dışında yaşayan Uygur vatandaşlarının da Çin'e iade baskı ve tehdidi altında olduğu ifade edildi.

- Aynı aileden 2 kişi: Biri hapiste, diğeri kayıp

Açıklamada, Çin dışında yaşayan ve Sincan bölgesindeki yakınları hala kayıp olan 100'ün üzerinde kişiyle ve Sincan'daki gözaltı kamplarında tutulan kişilerle yapılan görüşmelere ilişkin bazı detaylara da yer verildi.

Görüşmelerde, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki Kaşgar kentinde 2007'den beri elektrikli araç ticareti yapan ve Temmuz 2017'de hapis cezasına mahkum edilen Abdugani Kadir'in durumuna işaret edildi.

Şu anda Yining Cezaevi'nde tutulduğu anlaşılan Kadir'in, Çin dışında yaşayan aile üyelerinin, Kadir'in 4 yıl önce kaybedilmesinden bu yana onunla iletişim kuramadığı aktarıldı.

Kadir'in, 2016 tatilinde Mısır'a gitmek için kendisiyle birlikte diğer Uygurlara uçak bileti alması nedeniyle cezaevinde tutulduğu düşünülüyor.

Öte yandan Temmuz 2017'de Mısır'dan Türkiye'ye geçmek isterken havalimanında tutuklanan ve bir daha haber alınamayan Abdugani Kadir'in damadı İlyas Rahman'ın durumuna da değinildi.

Rahman'ın eşi Münzire ile yapılan görüşmede, Münzire, Rahman'ın bir gözaltı kampında tutulduğunu düşündüğünü söyledi.

Uluslararası Af Örgütünün aynı dönemlerde aynı aileden iki kişinin kaybedilmesi sonucu başlattığı "küresel ölçekte acil eylemde" 8 bin 885 imza toplandı.

- "Siyasi yeniden eğitim kampları kapatılmalı"

Örgüt, konu hakkında çalışmaları kapsamında Çin hükümeti ve ilgili ülkelere tavsiyelerde bulundu.

Uluslararası Af Örgütünün konuya ilişkin Çin hükümetine yaptığı tavsiyeler şöyle sıralandı:

"Yurt dışında yaşayan Uygurlar, Kazaklar ve çoğunluğu Müslüman diğer etnik gruplara yönelik her türlü taciz ve korkutma politikasına son verilmelidir. Siyasi 'yeniden eğitim' kampları kapatılmalı ve bu kamplarda tutulan herkes derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılmalıdır. Bu etnik grupların haklarını hukuka aykırı bir şekilde sınırlandıran tüm yasalar ve düzenlemeler yürürlükten kaldırılmalı veya değiştirilmeli, bu amaçla başvurulan tüm tedbirler sonlandırılmalı.

Dini ve kültürel uygulamaları sınırlandırmak için 'aşırılık' ve 'terör' söyleminin kullanılmasına son verilmelidir. Diğer ülkelerden 'geri göndermeme ilkesi'ni ihlal ederek kişilerin Çin'e iadesini istemeye son verilmelidir. BM insan hakları uzmanlarının, bağımsız araştırmacıların ve gazetecilerin Sincan'da olup bitenlere yönelik bağımsız bir soruşturma yürütebilmesi için bölgeye sınırsız erişimine izin verilmelidir."

Uluslararası Af Örgütü, diğer hükümetlere ise "Ülkelerinde yaşayan Uygur, Kazak ve çoğunluğu Müslüman diğer etnik grup diasporalarına mensup kişilerin, Çin büyükelçilikleri ve konsolosluklarının uyguladığı korkutma politikalarına karşı koruma altına olmasını sağlamak ve Çin'e iade edilmelerine son vermek için planlı adımlar atılmalıdır." tavsiyesinde bulundu.

- Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki tartışmalı kamplar

Çin'de son yıllarda Uygur Türklerinin yaşadığı Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde, "eğitim merkezi" adı altında faaliyet gösteren kamplar ile Uygur Türklerinin kimlik ve kültürlerine yönelik ihlaller uluslararası kamuoyu tarafından eleştiriliyor.

Pekin'in "mesleki eğitim merkezleri" olarak adlandırdığı ancak uluslararası kamuoyunun "yeniden eğitim kampları" şeklinde tanımladığı yerlerde, Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre en az 1 milyon Uygur Türkü'nün kendi rızası dışında tutulduğu tahmin ediliyor.

Pekin yönetimi, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde kaç kamp bulunduğuna, bu kamplarda kaç kişinin olduğuna ve bu kamplardaki kişilerden ne kadarının sosyal hayata döndüğüne ilişkin bilgi vermiyor.

Çin'in, bölgede yaşayan Müslüman Uygurlara, Çince dil eğitimi ile mesleki ve kültürel kurslar verdiğini öne sürdüğü kampların durumu hakkında net verileri paylaşmaması, uluslararası kamuoyunda derin kaygılara yol açıyor.

BM İnsan Hakları Konseyine üye 22 ülke, Temmuz 2019'da, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki Uygur Türkleri ve diğer azınlıklara yönelik muamelesini eleştiren ve kitlesel gözaltıların durdurulması çağrısında bulunan mektubu imzalamıştı.

BM ve diğer uluslararası örgütler, kampların incelemeye açılması çağrılarını yinelerken, Çin şimdiye kadar kendi belirlediği birkaç kampın az sayıda yabancı diplomat ve basın mensubu tarafından kısmen görülmesine izin verdi.

Çin makamları, BM yetkililerinin doğrudan bilgi almak amacıyla bölgede serbestçe inceleme yapma talebini geri çeviriyor.

Yorumlar (0)
25°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 05 Temmuz 2020
İmsak 03:48
Güneş 05:36
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:25
Yatsı 22:05
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Malatyaspor 30 29
15. Çaykur Rizespor 29 29
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Bursaspor 32 55
3. Adana Demirspor 31 54
4. Erzurum BB 31 53
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 32 47
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 32 42
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24