20.08.2019, 13:56 1538

Memurlar İş Bırakma Eylemi Yapabilirler Mi?

Memur-Sen'in hükümet ile olan zam pazarlığında anlaşma çıkmayınca sendikadan yapılan açıklamada "iş bırakma eylemi" yapılacağı duyuruldu. Bilindiği üzere memurlara 657 sayılı kanuna göre grev yasağı mevcut. Ancak "iş bırak eylemi" konusunda durum nedir? Bu konuda bir çok memurun kafasında soru işaretleri oluştu. Konuyla alakalı 31.12.2014 tarihli Türk Sağlık Sen değerlendirmesini sizlere sunmak isterim: 

Öncellikle iş bırakma eylemi nedir onu tanımlamak gerekiyor: İş bırakma eylemi; kamu görevlisinin üyesi olduğu sendikanın alacağı karar doğrultusunda ve belirttiği süre içerisinde mali, özlük, sendikal veya her türlü konuda demokratik tepkisini dile getirmek adına görevine gitmemesi veya görevini belirli sürelerde icra etmemesidir. Kamu görevlilerinin iş bırakma eylemleri işçilerin grev hakkı gibi değerlendirilmemelidir. Bilindiği üzere kamu görevlilerinin grev hakkı bulunmamaktadır, ancak belirli ve özel konularda kamu görevlileri seslerini duyurmak veya bir hakkı ilgililerden talep etmek adına iş bırakma eylem hakkını sendikalarının alacağı karar ile duyurabilirler.

Kimler İş Bırakma Eylemine Katılabilir?

İş bırakma eylemleri sendikaların kararları ve organizesi tarafından yürütüldüğünden her kamu görevlisinin üyesi olduğu sendikanın belirlediği gün ve zaman dilimi içerisinde bu hukuki hakkını kullanması daha usule uygundur. Her ne kadar bu konuda hukuki boşluk olsa da, sonuç itibariyle bir iş bırakma eylemi sonucu her türlü savunma veya idari işlemlerde kamu görevlileri üyesi olduğu sendikanın Yönetim Kurulu Kararını öne sürdüğü için bunun doğal sonucu olarak üyesi olunan sendikanın alacağı karar üzerine sadece o sendikanın üyelerinin bu eyleme iştirak etmeleri daha uygun olabilecektir. İş bırakma eylemine katılmak için kadrolu Devlet Memuru olmak gerekmemektedir. 4/B'li sözleşmeli çalışanlar, 4/C'li çalışanlar, 4924 sayılı kanuna tabi sözleşmeli çalışanlar, Aile Hekimleri ve Aile Sağlığı Çalışanları (Kamu görevlisi olanlar ve olmayanlarda dahil) ve diğer her türlü kamu görevlileri sendikalarına üye olabilecek kişiler iş bırakma eylemlerine katılabilecektir.

Kimler İş Bırakma Eylem Kararını Alabilir?

İş bırakma veya sendikal faaliyete katılmada kamu görevlilerine bu hak 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikalar Kanununun "Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi" başlıklı 18.maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükümden ve iş bırakma ile ilgili tüm yargı kararlarından anlaşılacağı üzere Türk Hukuk sisteminde kamu görevlileri adına iş bırakma eylemini sadece usulüne uygun şekilde kurulmuş sendikalar alabilmektedir. Yine yukarıda izah edildiği gibi, iş bırakma eylemi sonucu oluşabilecek her türlü idari işlem veya savunmaya esas dayanak Sendikaların Yönetim Kurulu kararları olduğu için kamu görevlilerinin bazı meslek odaları veya sivil toplum örgütlerinin bu konuda alacağı kararlara göre iş bırakmaları önerilmemektedir. Sonuç olarak kamu görevlileri açısından iş bırakma eylem kararlarını sadece kamu görevlileri sendikalarının alabilmektedir.

İş Bırakma Eylemlerinin Önemi

Kamu görevlilerinin yargı yolu ile halledilemeyecek, belirli bir düzenleme yapılmasını gerektirecek veya bir konu hakkında yasama ve yürütmenin dikkatini çekecek hususlarda iş bırakma eylemi yapmaları etkili ve ses getirecek nitelikte olabilmektedir. Dolayısıyla bireysel olarak duyurulamayacak konularda sendikaların önderliğinde kamuoyu oluşturmak ve demokratik tepkiyi dile getirmek adına iş bırakma eylemi yapmak en doğrusu olacaktır. Bizler kamu görevlileri olarak kamu hizmetinin aksamamasını ilk isteyecek kişileriz, ancak kamu görevlileri bu yola mecbur bırakıldığı zaman bu hakkımızı kullanmaktan da hiçbir zaman çekinmeyeceğimizi iş bırakarak açıkça ortaya koyarız.

İş Bırakmanın Hukuki Gerekçesi

Kamu görevlilerinin iş bırakma eylemlerine katılmalarından dolayı kamu idareleri kişiler hakkında soruşturma açabilmekte veya bazı idari işlemler yapabilmektedir. Burada öncelikle ve önemle belirtmek istediğimiz husus ise, hiçbir kamu görevlisinin iş bırakma eylemine veya sendikanın alacağı her türlü eylem kararına katılmakta hiçbir tereddüt yaşamaması veya çekinmemesi gerekmektedir. Çünkü bu tür eylem veya iş bırakmalarda istenilen sonuca ulaşılması için katılımın daha çok ve etkin olması gerekmektedir. Ayrıca bu konuda bir çok yargı kararı ve mevzuat hükmü bulunmaktadır. Her ne kadar 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/C-b maddesi gereği özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek fiili aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmışsa da, sendikaların yetkili kurullarınca alınan karara uyarak mali, sosyal, mesleki hak ve menfaatlerin korunması için demokratik ve sendikal hakların kullanılması ve sendikal faaliyetlere katılmak Anayasa tarafından güvence altına alınmıştır. Buna göre;

-4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikalar Kanununun "Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi" başlıklı 18.maddesinde; "Kamu görevlileri, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde sendika veya konfederasyonların bu kanunda belirtilen faaliyetlerine katılmalarından dolayı farklı bir işleme tabi tutulamaz ve görevlerine son verilemez" hükmü bulunmaktadır.

-Türk Ceza Kanununun "Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi" başlıklı 118.maddesindeki; "(1) Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir sendikanın faaliyetlerinin engellenmesi hâlinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur." hükümleri gereğince suç unsurunu oluşturmaktadır.

- Danıştay 12. Dairesinin E.2001/3307, K.2001/4415 sayılı kararı ile bir disiplin suçu olarak görülmemiştir. Kararın gerekçesinde şu açıklamaya yer verilmiştir: "Olayda, davacının üyesi bulunduğu sendikanın yetkili kurullarınca alınan karara uyarak, kamu görevlilerinin içinde bulunduğu mali sıkıntının kısmen düzeltilmesi ve kamuoyunca bilinen bu sıkıntıları yine kamuoyuna anlatarak desteğinin sağlanması amacıyla 1.12.2000 tarihinde bir gün göreve gelmemek eylemini gerçekleştirdiği anlaşılmış olup, davacının sendikal faaliyet kapsamında bir gün süreyle göreve gelmemesi fiilinin mazeret olarak kabulünün gerektiği, dolayısıyla 657 sayılı yasanın 125/C-b maddesinde öngörülen "özürsüz" olarak bir gün göreve gelmemek fiilinin sübuta ermediği görülmüştür."

- Kamu görevlilerinin iş bırakma eylemleri üzerine kamu görevlileri lehine verilmiş kararlardan bazıları aşağıda sıralanmıştır;

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 21.04.2009 tarih ve 6895901 başvuru sayılı kararı, Danıştay 12. Dairesinin 2005/313 Karar ve 2004/4643 Esas sayılı kararı, Mersin İdare Mahkemesinin 2003/813 Karar ve 2002/1295 Esas sayılı kararı, Danıştay 11. Dairesinin 2005/861 Karar ve 2002/871 Esas sayılı kararı, Danıştay 12. Dairesinin 2008/225 Karar ve 2005/5767 Esas sayılı kararı, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 2004/1738 Karar ve 2004/1013 Esas sayılı kararı, Danıştay 12. Dairesinin 2005/3529 Karar ve 2005/4499 Esas sayılı kararı, Danıştay 12. Dairesinin 2004/4148 Karar ve 2004/4209 Esas sayılı kararı, Kayseri 1. Asliye Mahkemesinin 2006/234 Karar ve 2001/340 Esas Sayılı Kararı, İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Satılmış ve Diğerleri/Türkiye Davası, Danıştay 8. Dairesinin 1998/4242 Karar ve 1997/4334 Esas sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2001/3157 Karar ve 2000/12071 Esas sayılı kararı.

***Türk Sağlık-Sen'in kamu görevlilerinin iş bırakma eylemi sonucu alınmış disiplin cezası veya her türlü idari işlem üzerine kaybettiği hiçbir dava bulunmamaktadır. Bu güne kadar açılmış her türlü dava sendikamızca kazanılmıştır.

Kaynak: (31.12.2014 tarihli Türk-Sağlık-Sen yazısı https://www.turksagliksen.org.tr/is-birakma-eylemi-hakkinda-bilinmesi-gerekenler_arsiv_13738)

Yorumlar (0)
25°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 16 Nisan 2021
İmsak 03:48
Güneş 05:36
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:25
Yatsı 22:05
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Sivasspor 33 50
8. Hatayspor 32 49
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Ankaragücü 33 37
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Gençlerbirliği 33 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Ümraniye 30 44
9. Tuzlaspor 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23